Inleiding
Bij het producttype Warmtepomp in Salesdock zie je een aantal technische velden die voor verwarring kunnen zorgen. Dit artikel legt in gewone taal uit wat elk veld betekent, waar je het voor gebruikt en wat je er moet invullen.
- Uitleg per systeemveld (met voorbeelden)
- Hoe werken deze velden samen?
- Veelgestelde vragen
Waar vind ik deze instellingen?
Ga naar Producten → Producten, kies een product met producttypewarmtepompen open het tabblad met de systeemvelden. De velden hieronder horen bij dit producttype en worden gebruikt door de berekeningen in de flow.
Let op: de app "Warmtepomp" moet geïnstalleerd zijn om producten van het type "warmtepomp" aan te kunnen maken.
Voorbeeld dat in dit artikel gebruikt wordt
Door het hele artikel verwijzen we naar een fictief voorbeeldproduct: een all-electric warmtepomp van 11 kW. De waarden zijn realistisch en helpen je om elk veld concreet te maken.
1. Uitleg per systeemveld
Type warmtepomp
In gewone taal: hoe de warmtepomp samenwerkt met andere warmtebronnen in huis.
Dit veld is een dropdown met drie keuzes. Het bepaalt fundamenteel hoe de besparingsberekening wordt opgebouwd, dus kies dit zorgvuldig.
| Optie | Toelichting |
|---|---|
| All-Electric | De warmtepomp doet alle verwarming en warm tapwater zelf. Geen gasaansluiting meer nodig. Salesdock rekent in dit geval met 100% besparing op gas voor zowel verwarming als tapwater. |
| Hybride | De warmtepomp werkt naast de bestaande cv-ketel. De pomp doet (een deel van) de verwarming, maar het warm tapwater wordt door de cv-ketel gemaakt. Salesdock rekent dus alleen met gasbesparing op verwarming; op tapwater is de besparing nul. |
| Add-on | De warmtepomp wordt als aanvulling op een bestaand systeem geplaatst zonder dat oude systeem te vervangen. Net als bij Hybride wordt het tapwater door de bestaande bron gemaakt en geldt de gasbesparing alleen voor verwarming. Verschil met Hybride: bij Add-on rekent Salesdock geen meerprijs voor een nieuwe cv-ketel. |
Belangrijk — dit veld bepaalt de berekening
Bij Hybride en Add-on wordt het veld "COP kraanwater" niet meegenomen in de besparingsberekening (de cv-ketel maakt het tapwater). Bij All-Electric worden alle COP-velden wél gebruikt en wordt 100% gasbesparing op tapwater meegerekend.
Voorbeeld (all-electric warmtepomp 11 kW): All-Electric — geen gasaansluiting meer, alle warmtevraag wordt door pomp + bijverwarming gedekt.
Geïntegreerde boiler
In gewone taal: heeft de warmtepomp een ingebouwd vat voor warm tapwater?
Dit veld is alleen verplicht bij Type warmtepomp = All-Electric. Bij Hybride / Add-on is het niet relevant, want daar maakt de cv-ketel het tapwater.
| Optie | Toelichting |
|---|---|
| Ja | Het tapwatervat zit in de warmtepomp ingebouwd; geen aparte boiler nodig. |
| Nee | Er moet een losse boiler bij geleverd of geïnstalleerd worden om warm tapwater te maken. |
Power (vermogen in kW)
In gewone taal: hoeveel warmte de pomp maximaal kan leveren.
Vergelijk het met een cv-ketel: een ketel van 24 kW kan meer huizen verwarmen dan een ketel van 12 kW. Bij een warmtepomp geldt hetzelfde. Hoe groter het huis en hoe slechter de isolatie, hoe meer kW je nodig hebt.
| Veld | Toelichting |
|---|---|
| Power | Het nominale verwarmingsvermogen van de warmtepomp in kilowatt (kW). Voorbeeld: een 6 kW-pomp levert maximaal 6 kW aan warmte. |
Voorbeeld (all-electric warmtepomp 11 kW): Power = 11. De pomp levert dus maximaal 11 kW aan warmte.
Extra electrisch vermogen (kW)
In gewone taal: het vermogen van het elektrische bijverwarmingselement dat in de pomp zit.
De meeste warmtepompen hebben een ingebouwd elektrisch element (een soort grote waterkoker) dat kan bijspringen bij strenge vorst of hoge aanvoertemperatuur.
| Veld | Toelichting |
|---|---|
| Extra electrisch vermogen | Het vermogen van het elektrische bijverwarmingselement in kW. Vaak 2, 3, 6 of 9 kW. Verplicht in te vullen. |
Let op — informatief veld
Dit veld is verplicht maar wordt op dit moment niet meegenomen in de besparingsberekening. Het wordt alleen gebruikt voor de productinformatie en de offerteweergave. De feitelijke verdeling tussen pomp en bijverwarming verloopt in de berekening via de Bètafactor- en Omslag-tabellen (zie verderop).
Voorbeeld (all-electric warmtepomp 11 kW): Extra electrisch vermogen = 3 kW.
Maximale aanvoertemperatuur (°C)
In gewone taal: de hoogste watertemperatuur die de pomp zelf kan halen, zonder hulp van het elektrische element.
Vloerverwarming heeft genoeg aan ongeveer 35 °C. Oude radiatoren willen vaak 60-70 °C. Niet elke warmtepomp haalt dat zelf — daarom geeft dit veld een grens aan voor de geschiktheid van de pomp.
| Veld | Toelichting |
|---|---|
| Maximale aanvoertemperatuur | De hoogste temperatuur (in °C) waarmee de pomp zelfstandig water naar het verwarmingssysteem kan sturen. Verplicht in te vullen. |
Let op — informatief veld
Net als "Extra electrisch vermogen" is dit veld verplicht maar wordt het niet meegenomen in de besparingsberekening. Het is een productspecificatie die helpt om producten op datasheet-niveau te vergelijken, maar de berekening leunt op de Bètafactor- en Omslag-tabellen.
Voorbeeld (all-electric warmtepomp 11 kW): Maximale aanvoertemperatuur = 55 °C.
COP kraanwater
In gewone taal: hoe efficiënt de pomp warm tapwater maakt.
COP staat voor Coefficient of Performance en is een rekensommetje: warmte eruit ÷ stroom erin. Een COP van 3 betekent: 1 kWh stroom levert 3 kWh warmte. Hoe hoger, hoe beter.
| Veld | Toelichting |
|---|---|
| COP kraanwater | De COP voor het opwarmen van warm tapwater (douche, kraan). Tapwater moet warmer dan 55-60 °C zijn (legionella), dus de COP voor tapwater is bijna altijd lager dan voor huisverwarming. |
Voorbeeld (all-electric warmtepomp 11 kW): COP kraanwater = 2,5. Voor 1 kWh stroom maakt de pomp 2,5 kWh aan warm tapwater.
COP huis verwarming (35, 50, enz.)
In gewone taal: hoe efficiënt de pomp het huis verwarmt bij verschillende aanvoertemperaturen.
Een warmtepomp werkt het best bij een lage aanvoertemperatuur. Daarom geven fabrikanten meestal een COP op bij meerdere temperaturen. COP 35 is bij vloerverwarming-niveau (35 °C), COP 50 bij lage-temperatuur-radiatoren, en COP 60 en COP 70 bij oude radiatoren.
| Veld | Toelichting |
|---|---|
| COP huis verwarming 35 °C | COP wanneer de pomp water van 35 °C levert. Typisch voor vloerverwarming. Vaak het hoogste cijfer, bijvoorbeeld 4,5. |
| COP huis verwarming 50 °C | COP bij 50 °C aanvoer. Typisch voor lage-temperatuur-radiatoren. Lager dan COP 35, bijvoorbeeld 3,2. |
| COP huis verwarming 60 °C | COP bij 60 °C aanvoer. Lager dan COP 50, bijvoorbeeld 3,0. |
| COP huis verwarming 70 °C | COP bij hoge aanvoer (oude radiatoren). Meestal het laagst, bijvoorbeeld 2,8. Niet elke pomp kan dit halen. |
Vuistregel: hoe hoger de aanvoertemperatuur, hoe lager de COP. De pomp moet harder werken om water heter te krijgen, dus hij wordt minder efficiënt.
Hoe kiest Salesdock welke COP wordt gebruikt?
De aanvoertemperatuur wordt automatisch afgeleid uit het verwarmingssysteem dat de klant in de flow kiest:
- Vloerverwarming → 35 °C → COP huis verwarming (35)
- Vloerverwarming + radiatoren → 50 °C → COP (50)
- Radiatoren (eventueel met vloerverwarming) → 60 °C → COP (60)
- Convectoren → 70 °C → COP (70)
Je hoeft de COP-waarden dus alleen te configureren — de juiste rij wordt op basis van de keuze van de klant gepakt.
Voorbeeld (all-electric warmtepomp 11 kW): COP 35 = 4,5 · COP 50 = 3,6 · COP 60 = 3,0 · COP 70 = 2,8. Bij vloerverwarming dus 4,5 keer zo efficiënt als bij oude radiatoren.
Omslag (35, 50, 60, 70) — in procenten (%)
In gewone taal: welk deel van de warmtevraag de pomp zelf dekt bij die aanvoertemperatuur. Hoe hoger de aanvoer, hoe lager dit percentage meestal is.
Net als bij de COP-tabel pakt Salesdock automatisch de juiste rij op basis van het gekozen verwarmingssysteem. Het percentage uit deze tabel wordt vervolgens gecombineerd met de Bètafactor (zie hieronder) om de uiteindelijke dekking te bepalen.
| Veld | Toelichting |
|---|---|
| Omslag (35) | % van de warmtevraag dat de pomp zelf dekt bij 35 °C aanvoer (vloerverwarming). Bijna altijd 100%: bij deze lage aanvoer doet de pomp alles zelf. |
| Omslag (50) | % bij 50 °C aanvoer (lage-temperatuur-radiatoren). Vaak nog 100% — de meeste moderne pompen redden dit alleen. |
| Omslag (60) | % bij 60 °C aanvoer. Meestal lager, bijvoorbeeld 80%: de pomp dekt 80% van de warmtevraag bij die aanvoer. |
| Omslag (70) | % bij 70 °C aanvoer (oude radiatoren). Vaak nog maar 50% of minder. |
Voorbeeld (all-electric warmtepomp 11 kW):
Omslag (35) = 100%, Omslag (50) = 100%, Omslag (60) = 80%, Omslag (70) = 50%. Het ingevulde percentage is altijd maximaal 100%.
Waarom is dit belangrijk? Dit percentage wordt in de berekening vermenigvuldigd met de Bètafactor (zie volgende sectie) om de totale dekking te bepalen. Een lagere Omslag bij hoge aanvoer betekent minder gasbesparing, want een groter deel moet door de bestaande cv-ketel (Hybride/Add-on) of door extra elektriciteit (All-Electric) worden opgevangen.
Tip bij invullen: in het datasheet van de fabrikant vind je vaak een tabel of grafiek met "warmtevermogen bij verschillende aanvoertemperaturen". Reken dat om naar een percentage van de jaarlijkse warmtevraag dat de pomp dekt en vul dat in.
Bètafactor (1.0 t/m 0.2) — deellastrendementtabel
In gewone taal: een lookup-tabel die zegt: "als de pomp X% zo groot is als wat het huis nodig heeft, dan dekt de pomp Y% van de jaarlijkse warmtevraag".
De Bètafactor is de verhouding tussen het vermogen van de pomp en het benodigde vermogen van het huis:
β = pomp-vermogen ÷ benodigd vermogen huis
Dat getal wordt door Salesdock automatisch berekend op basis van het gekozen huis en de pomp — je hoeft het niet in te vullen. Het systeem rondt af op één decimaal en pakt vervolgens de bijbehorende rij uit deze tabel om te bepalen welk percentage van de jaarvraag de pomp dekt.
- β = 1.0 → pomp en huis passen precies bij elkaar → pomp dekt vrijwel 100% van de vraag
- β = 0.5 → pomp is half zo groot als het huis nodig heeft → pomp dekt minder, op koude dagen schiet hij tekort
- β = 0.2 → pomp is veel te klein → lage dekking, veel ondergeleverd
- β > 1.0 → pomp is groter dan nodig → tabel geeft 100% (volledige dekking)
- β < 0.2 → pomp veel te klein → tabel geeft geen waarde, het product is niet geschikt
Het percentage dat je per Bètafactor-rij invult is dus: welk deel van de jaarlijkse warmtevraag een pomp van die relatieve grootte zou dekken. Hoe kleiner de pomp t.o.v. het huis (lagere β), hoe lager dat percentage, want op koude dagen kan een te kleine pomp het tempo niet bijhouden.
| Veld | Betekenis (verhouding pomp / huis) | Voorbeeldwaarde (11 kW pomp) |
|---|---|---|
| Bètafactor (1.0) | Pomp = huis-vraag. Volle dekking, geen onderlevering. | 100% |
| Bètafactor (0.9) | Pomp dekt 90% van het benodigd vermogen. Klein deel onderlevering bij vorst. | 98% |
| Bètafactor (0.8) | Pomp 80% van benodigd vermogen. | 97% |
| Bètafactor (0.7) | Pomp 70%. | 95% |
| Bètafactor (0.6) | Pomp 60%. | 94% |
| Bètafactor (0.5) | Pomp half zo groot als nodig. Op koude dagen onvoldoende. | 92% |
| Bètafactor (0.4) | Pomp 40%. | 91% |
| Bètafactor (0.3) | Pomp 30%. | 88% |
| Bètafactor (0.2) | Pomp veel te klein voor dit huis. Onderdekking veel uren in het jaar. | 59% |
Wat doet Salesdock met deze tabel?
De code rekent:totale dekking = Bètafactor% × Omslag% ÷ 100.
Voorbeeld: pomp blijkt β = 0.9 (98% uit tabel), huis heeft radiatoren met aanvoer 60 °C (Omslag (60) = 80%). Totale dekking = 98 × 80 / 100 = 78,4% van de jaarlijkse warmtevraag. De resterende 21,6% wordt gedekt door de cv-ketel (Hybride/Add-on) of door extra elektriciteit (All-Electric).
Tip bij invullen: deze percentages zijn niet uit een datasheet over te nemen — ze komen uit een fysisch rekenmodel over hoe een ondergedimensioneerde pomp door het stookseizoen heen presteert. Bij twijfel: gebruik het 11 kW-voorbeeld in de derde kolom als startpunt en pas waar nodig aan.
2. Hoe werken deze velden samen?
De besparingsberekening verloopt zo:
- Op basis van het verwarmingssysteem in de flow (vloerverwarming, radiatoren, etc.) bepaalt Salesdock de aanvoertemperatuur (35, 50, 60 of 70 °C).
- De bijbehorende rij uit COP huis verwarming en uit Omslag wordt gepakt.
- Salesdock berekent Bètafactor β = Power ÷ benodigd vermogen huis en rondt af op één decimaal. Het bijbehorende dekkingspercentage uit de Bètafactor-tabel wordt opgehaald.
- Totale dekking = Bètafactor% × Omslag% ÷ 100.
- Vervolgens splitst Salesdock op basis van Type warmtepomp:
Bij Type = All-Electric:
- Gas voor verwarming: 100% besparing (er is geen gas meer).
- Gas voor warm tapwater: 100% besparing.
- Extra stroomverbruik = (warmtevraag × Totale dekking) ÷ COP huis verwarming + tapwatervraag ÷ COP kraanwater + (eventueel) een ongedekt deel dat met factor 8.8 elektrisch wordt bijgestookt als de pomp te klein is voor het huis.
Bij Type = Hybride of Add-on:
- Gas voor verwarming: besparing = verwarmingsgas × Totale dekking%. De rest wordt door de cv-ketel verbrand.
- Gas voor warm tapwater: geen besparing — de cv-ketel maakt het tapwater. COP kraanwater wordt hier dus niet gebruikt.
- Extra stroomverbruik = warmtevraag × Totale dekking ÷ COP huis verwarming.
Welke velden zitten echt in de berekening?
Wel: Type warmtepomp, Power (via Bètafactor), COP kraanwater (alleen All-Electric), COP huis verwarming, Omslag, Bètafactor.
Niet (op dit moment): Extra electrisch vermogen, Maximale aanvoertemperatuur, Geïntegreerde boiler. Deze zijn verplicht in te vullen voor de productinformatie, maar zitten niet in de besparingsformule.
3. Veelgestelde vragen
Wat als ik de COP voor 50 of 60 °C niet weet?
Kijk in het datasheet van de fabrikant. Bijna elke fabrikant publiceert COP-waarden bij meerdere aanvoertemperaturen. Zonder die waarden klopt de berekening niet voor huizen met radiatoren.
Waarom is COP kraanwater bijna altijd lager dan COP huis verwarming?
Omdat tapwater warmer moet zijn (richting 60 °C tegen legionella). Hoe heter het water moet worden, hoe harder de pomp werkt en hoe lager de COP.
Telt COP kraanwater altijd mee in de berekening?
Nee. Alleen bij Type warmtepomp = All-Electric wordt deze waarde in de berekening gebruikt. Bij Hybride en Add-on maakt de cv-ketel het tapwater, dus dan blijft dit veld op de productpagina staan maar telt niet mee in de besparing.
Moet ik de Bètafactor zelf invullen?
Niet de waarde tussen haakjes (die wordt automatisch berekend op basis van pomp-vermogen ÷ benodigd vermogen huis). Wél vul je per Bètafactor-rij het bijbehorende dekkingspercentage in. Voor een 11 kW-pomp met β ≈ 0.9 pakt het systeem dan automatisch de rij Bètafactor (0.9) = 98%.
Wat doet "Bètafactor (1.0)" dan?
Dit is de rij die wordt gebruikt als de pomp precies even groot is als de warmtevraag van het huis (β = 1.0). Vrijwel altijd 100%: de pomp dekt dan vrijwel de volledige jaarvraag.
Moet ik alle COP-velden invullen of alleen de relevante?
Vul ze allemaal in. Salesdock kiest op basis van het verwarmingssysteem van de klant welke rij wordt gebruikt — vul je een rij niet in, dan klopt de berekening niet voor dat type huis.
Is "Omslag" een temperatuur of een percentage?
Een percentage. Het is het deel van de jaarlijkse warmtevraag dat de pomp dekt bij die aanvoertemperatuur. Het is dus geen buitentemperatuur of bivalentiepunt.
Welke Omslag-percentages zijn realistisch?
Bij 35 en 50 °C aanvoer is 100% gebruikelijk voor moderne pompen. Bij 60 °C zit het meestal tussen 70-90%, bij 70 °C tussen 40-60%.
Wanneer kies ik welk Type warmtepomp?
All-Electric als de gasaansluiting weg gaat en de pomp alles overneemt. Hybride als de bestaande cv-ketel blijft staan en het tapwater + de pieken voor zijn rekening neemt. Add-on als de pomp aanvullend op een bestaand systeem komt; verschilt van Hybride doordat Salesdock geen meerprijs voor een nieuwe cv-ketel meeneemt.
Tellen "Extra electrisch vermogen" en "Maximale aanvoertemperatuur" mee in de berekening?
Nee — deze velden zijn op dit moment informatief. Ze zijn verplicht in te vullen voor de productinformatie, maar ze worden niet door de besparingsformule gebruikt. De feitelijke verdeling tussen pomp en bijverwarming verloopt via de Bètafactor- en Omslag-tabellen.
Wat is "Geïntegreerde boiler"?
Een Ja/Nee-veld dat alleen verplicht is bij Type = All-Electric. Het geeft aan of er een boiler in de pomp ingebouwd zit, of dat een losse boiler nodig is.
Korte begrippenlijst
COP — Coefficient of Performance: warmte eruit gedeeld door stroom erin. Hoger is beter.
Aanvoertemperatuur — Temperatuur van het water dat richting de radiatoren of vloerverwarming gaat.
Omslag (%) — Welk percentage van de warmtevraag de warmtepomp zelf dekt bij een bepaalde aanvoertemperatuur. De rest komt van de elektrische bijverwarming.
Bètafactor (β) — De verhouding pomp-vermogen ÷ benodigd vermogen van het huis. Wordt automatisch berekend door Salesdock. Het percentage per rij is de dekking van de jaarvraag bij die verhouding.
Totale dekking — Bètafactor% × Omslag% ÷ 100. Dit is het deel van de jaarvraag dat de pomp daadwerkelijk levert.
Type warmtepomp — All-Electric (zonder gas, alle warmte via pomp + elektrisch), Hybride (met cv-ketel die tapwater + pieken doet) of Add-on (aanvullend op bestaand systeem, zonder ketelvervanging).